Gids
Wat is CE-certificering en waarom geldt het voor bootbokken?
CE staat voor Conformité Européenne. De markering geeft aan dat een product voldoet aan de van toepassing zijnde Europese richtlijnen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Voor fabrikanten die bootbokken op de EU-markt brengen, gelden op grond van de Machinerichtlijn de eisen voor ontwerp, constructie en documentatie, afhankelijk van het specifieke product en de toepassing.
Een bootbok is geen passief hulpstuk. Het is een mechanisch steunmiddel dat gedurende de gehele winterstalling het volledige gewicht van een vaartuig draagt. Dat maakt het juridisch gezien een machine in de zin van de Europese richtlijn. Fabrikanten die bootbokken op de Europese markt brengen, zijn verplicht een conformiteitsverklaring op te stellen en de CE-markering aan te brengen.
De conformiteitsverklaring is het schriftelijk bewijs dat de fabrikant verklaart te voldoen aan alle eisen van de toepasselijke richtlijn. Dit document bevat onder meer de naam en het adres van de fabrikant, de productomschrijving, de toepasselijke richtlijnen en normen, en de handtekening van een bevoegde persoon. Zonder dit document is een CE-markering juridisch gezien nietszeggend.
Kipac is een CE-gecertificeerde Europese fabrikant van bootbokken. De productie vindt plaats in Kroatië, binnen de Europese Unie. Elk product uit het gamma wordt geleverd met een volledige conformiteitsverklaring en een technisch dossier. Het draagvermogen van de Kipac-productlijn loopt van 1–40 ton, afhankelijk van het model. Bij het kiezen van de juiste bootbok voor jouw vaartuig speelt het draagvermogen een centrale rol.
Gids
Machinerichtlijn 2006/42/EG: de wettelijke basis voor CE-bootbokken
De Machinerichtlijn 2006/42/EG is de Europese richtlijn die van toepassing is op bootbokken. Deze richtlijn stelt eisen aan het ontwerp, de constructie en de documentatie van machines en hef- en hijswerktuigen. Bootbokken vallen, afhankelijk van ontwerp en toepassing, onder de categorie draagconstructies omdat zij statische belastingen dragen onder gecontroleerde omstandigheden.
Om een CE-markering rechtmatig te mogen aanbrengen, moet de fabrikant een technisch dossier samenstellen. Dit dossier bevat technische tekeningen, berekeningen van draagvermogen en sterkte, een risicoanalyse, een lijst van toegepaste normen, en testresultaten. Het technisch dossier wordt niet automatisch ingediend bij een Europese instantie, maar moet op verzoek beschikbaar zijn voor de markttoezichthouder.
Voor zwaardere bootbokken of toepassingen met verhoogd risico kan aanvullende beoordeling door een erkende instantie vereist zijn. In dat geval spreekt men van een notified body of aangemelde instantie. De betrokkenheid van zo'n instantie wordt vermeld in de conformiteitsverklaring en geeft de koper extra zekerheid over de onafhankelijke toetsing van het product.
Niet iedereen mag CE afgeven. Alleen de fabrikant of diens gemachtigde vertegenwoordiger in de EU mag de conformiteitsverklaring ondertekenen en de CE-markering aanbrengen. Een importeur of handelaar die zelf CE claimt voor een product dat hij niet zelf heeft gefabriceerd, handelt buiten de wet. Bij aankoop van bootbokken is het dus essentieel te verifiëren dat de CE-verklaring afkomstig is van de werkelijke fabrikant.
Gids
SWL versus CE-draagvermogen: hoe lees je de belastingsspecificaties?
Op bootbokken tref je doorgaans twee aanduidingen aan die te maken hebben met belasting: de Safe Working Load (SWL) en de CE-nominale belasting. Het verschil tussen beide is relevant bij het selecteren van de juiste bootbok voor jouw toepassing.
De Safe Working Load of SWL is de maximale belasting waarvoor een bokkenset veilig mag worden ingezet onder normale gebruiksomstandigheden. De SWL is een praktische waarde die rekening houdt met een veiligheidsmarge bovenop de berekende breeklast. Een bok met een SWL van 5 ton is dus geconstrueerd voor een aanzienlijk hogere breeklast, met een veiligheidsfactor die afhankelijk is van de toegepaste norm.
De CE-nominale belasting is de belasting die de fabrikant in de conformiteitsverklaring opneemt als basis voor de beoordeling. Deze waarde moet overeenkomen met de SWL zoals vermeld op het product en in de gebruiksaanwijzing. Discrepanties tussen de opgegeven CE-nominale belasting en de aangebrachte SWL-markering zijn een signaal dat de documentatie niet klopt.
Bij het lezen van draagvermogens is het belangrijk te weten of de SWL per bok of per set wordt opgegeven. Een set van vier bootbokken met elk een SWL van 10 ton heeft een gecombineerde maximale belasting die afhankelijk is van de lastverdeling, niet automatisch 40 ton totaal. De gebruiksaanwijzing en het technisch dossier moeten hier duidelijkheid over geven. Zie ook het artikel over bootbok kopen: draagvermogen en veiligheid voor een verdere uitleg van draagvermogens in de praktijk.
Gids
CE-gecertificeerde bootbokken: de professionele standaard op jachtwerften en marina’s
Voor professionele omgevingen zoals jachtwerften en marina's is het gebruik van CE-gecertificeerde bootbokken geen keuze maar een wettelijke verplichting. De basis hiervoor ligt in de Europese richtlijn Arbeidsmiddelen (2009/104/EG) en de nationale implementatie daarvan in de Nederlandse Arbowetgeving en vergelijkbare arbeidsomstandighedenwetgeving in andere EU-lidstaten. Deze regelgeving schrijft voor dat werkgevers uitsluitend arbeidsmiddelen mogen inzetten die voldoen aan de van toepassing zijnde EG-richtlijnen.
Bootbokken die worden gebruikt op een jachtwerf of in een marina vallen onder de definitie van arbeidsmiddelen zodra ze worden ingezet door werknemers of ingeleend personeel. De werkgever is dan verantwoordelijk voor de deugdelijkheid van het materieel. Het gebruik van niet-gecertificeerde bootbokken bij een bedrijfsongeval leidt tot aansprakelijkheidsvragen bij de arbeidsinspectie en verzekeraar.
Verzekeraars die bedrijfsmatige aansprakelijkheid afdekken voor marina's en jachtwerften stellen steeds vaker als voorwaarde dat het gebruikte materieel aantoonbaar CE-gecertificeerd is. Kunnen ze bij een schadeclaim niet worden aangetoond dat de gebruikte bootbokken aan de wettelijke eisen voldoen, dan kan de verzekeraar uitkering weigeren of de dekking beperken.
Ook particuliere eigenaren die hun boot bij een jachtwerf laten stallen, profiteren van CE-gecertificeerde bootbokken. Als een bok bezwijkt en de boot beschadigt, is aansprakelijkheid van de jachtwerf afhankelijk van de vraag of deugdelijk materieel is gebruikt. CE-certificering en bijbehorende documentatie zijn in dat geval het bewijs van zorgvuldig handelen. Meer achtergrond over de keuze van bootbokken vind je in het artikel bootbok of bootbokken kiezen.
Gids
Hoe controleer je CE-documentatie bij de aankoop van bootbokken?
Bij de aankoop van bootbokken is het controleren van de CE-documentatie een stap die veel kopers overslaan maar die grote gevolgen kan hebben. De volgende aandachtspunten helpen je bij het beoordelen van de juistheid en volledigheid van de documentatie.
Controleer eerst de conformiteitsverklaring op de volgende punten: naam en adres van de fabrikant, een exacte beschrijving van het product inclusief modelnummer, verwijzing naar de toepasselijke Europese richtlijnen, verwijzing naar de gehanteerde geharmoniseerde normen, en de handtekening van een bevoegde functionaris van de fabrikant. Ontbreekt een van deze elementen, dan is de verklaring niet rechtsgeldig.
Vraag vervolgens om het technisch dossier of vraag de fabrikant te bevestigen dat het dossier beschikbaar is voor inspectie. Een serieuze fabrikant zal hier geen probleem van maken. Aarzeling of ontwijkende antwoorden zijn een waarschuwingssignaal.
Kijk ook naar de CE-markering op het product zelf. De markering moet leesbaar, duurzaam en zichtbaar zijn aangebracht. De letters CE moeten een minimale hoogte hebben van 5 mm. Een CE-markering die is gedrukt op een papieren sticker of aangebracht in verf die gemakkelijk slijt, voldoet niet aan de eisen.
Kipac levert elk product in het gamma met een volledige conformiteitsverklaring en een technisch dossier. Als fabrikant met productie in Kroatië heeft Kipac volledige controle over het productieproces en de documentatie. Het gamma omvat modellen met een draagvermogen van 1–40 ton voor marina's, jachtwerften, dealers en particuliere eigenaren door heel Europa. Voor specifieke vragen over de documentatie van een bepaald model staat het Kipac-team klaar via het contactformulier.
Checklist
Kernaandachtspunten
Controleer altijd of bootbokken en bijbehorende uitrusting CE-gecertificeerd zijn met een bijgeleverd technisch dossier en conformiteitsverklaring.
Bereken het stallinggewicht (leeggewicht + motor + brandstof + uitrusting) en selecteer bootbokken met het juiste CE-draagvermogen voor uw specifieke boot.
Materieel
Gerelateerd KIPAC-materieel
FAQ
FAQ
Voor particuliere eigenaren die bootbokken thuis gebruiken geldt de Arbo-wetgeving niet direct. Toch is het gebruik van CE-gecertificeerde bootbokken ook voor particulieren sterk aan te raden. Bij een incident met niet-gecertificeerd materieel kunnen verzekeraars de schadevergoeding weigeren of beperken. Bovendien biedt CE-certificering objectieve garanties over het draagvermogen en de constructiekwaliteit van de bok.
Een rechtsgeldige conformiteitsverklaring bevat minimaal de naam en het adres van de fabrikant, een beschrijving van het product met modelnummer, de toepasselijke Europese richtlijnen en geharmoniseerde normen, de plaats en datum van opstelling, en de handtekening van een bevoegde persoon. Sommige verklaringen vermelden ook de betrokken aangemelde instantie als die een rol heeft gespeeld in de beoordeling. Een verklaring zonder een van deze elementen is juridisch onvolledig.
Ja, je kunt als koper het technisch dossier opvragen bij de fabrikant. De fabrikant is wettelijk verplicht dit dossier gedurende minimaal tien jaar na productie te bewaren en beschikbaar te stellen aan markttoezichthouders. Als een fabrikant weigert of aangeeft dat er geen technisch dossier is, dan klopt de CE-claim niet. Serieuze fabrikanten zoals Kipac leveren desgevraagd informatie over het dossier.
Technisch gezien bestaat er geen CE-certificaat. De CE-markering wordt aangebracht op basis van een conformiteitsverklaring die de fabrikant zelf opstelt. Er is geen overheidsinstantie die een CE-certificaat uitreikt. Soms wordt gesproken van een CE-certificaat als een aangemelde instantie een type-onderzoek heeft uitgevoerd en een certificaat van typeonderzoek heeft afgegeven. Dat document is dan een onderdeel van het technisch dossier, maar vervangt de conformiteitsverklaring niet.
Ja. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een inspectie of naar aanleiding van een incident controleren of de gebruikte arbeidsmiddelen aan de wettelijke eisen voldoen. Het gebruik van niet-gecertificeerde bootbokken in een professionele omgeving kan leiden tot een waarschuwing, een eis tot naleving of een bestuurlijke boete. Bij een ernstig bedrijfsongeval loopt de werkgever ook het risico op strafrechtelijke aansprakelijkheid als nalatigheid wordt vastgesteld.
Ja. De CE-markering is gebaseerd op Europese richtlijnen die in alle lidstaten van de Europese Unie van kracht zijn. Een bootbok met een geldige CE-markering van een fabrikant in een EU-lidstaat mag vrij worden verhandeld en gebruikt in alle andere lidstaten. Kipac produceert in Kroatië, een EU-lidstaat, en levert door heel Europa. De CE-documentatie is geldig in alle EU-landen zonder aanvullende nationale goedkeuring.
